 Bugün, Çengelköy'de yaşayan insanlar, gerçek bir tarih üzerinde bulunduklarını bilmiyorlar bile. Halkımızın tarihe ve tarihine karşı ilgisiz oluşu bu tür dünya miraslarımızın hızla yok olmasına neden oluyor.
Bu yazı dizisi, 19 aralık 2007 tarihinde, konular ile ilgili yeni ek bilgilere ulaşıldığından yeniden güncellenmiştir.
Çengelköy Aya Pandeleimon Ayazması, Bizans devrinden kalmış ve 1909 yılında yeniden tamir edilmiştir. Yortusu 27 Temmuz günleri kutlanmakta olan Ayazma’da eskiden panayırlar düzenlenir ve sabahlara kadar eğlenilirmiş. Çengelköy’de adedi yirmi ikiyi bulan meyhanelerde, bir ay süresince kendilerinin imal ettiği fıçı şaraplar içilirmiş.
Günümüzde ise suyu şifalı olan Çengelköy Aya Pandeleimon Ayazması Günü (yortusu), 27 Temmuz’da Aya Yorgi Kilisesi’nde yapılan sade bir törenle kutlanmaktadır.
Pandeleimon ayazması hekim azizlerden ""Pandeleimon""'a ithaf edilmiştir. Aziz Pandeleimon, imparator Maksimianus döneminde (235-238) Nikomedia'da (İzmit'te) yaşayan, tıp öğrenimi görmüş ve o dönemin Hıristiyan halkı tarafından şifa verici bir aziz olarak kabul edilmiş.
Kutsal sayılan ve bir rahibin yerini rüyasında gördüğü bu kaynak suyu üstüne yapılan yapıda çeşitli mermerlerde kullanılmıştır. Duvarında bulunan yazıya göre 1287 yılında yapılmıştır. Kayda değer bir özelliği olmamasına rağmen duvarlarında çeşitli ikonlar (resimler) bulunmaktadır.
Bir rivayete göre bu su pınarının bulunduğu yerde bir manastır bulunuyordu. Manastır yıkıldıktan sonra yerine bir kilise inşa (1287) edilmişti. Bu kiliseninde yıkılmasından sonra da buraya daha küçük bir Kilise yapılmıştı. Aziz Pandaleimon adına yapılmış bu kilise daha sonradan kutsal pınarı içinde bulundurduğundan Pandeleimon ayazması olarak yeniden (1870) yapılmıştı. 1963 yılında detaylı bir bakım ve onarım geçiren ayazma günümüze kadar ulaşabilmiş ender tarihi değerlerimiz arasındadır.
Ayazma kelimesi Yunanca kutsal pınar, kutsama anlamlarına gelen ""hagiasma"" sözcüğünden dilimize geçmiştir. Ayazmalar Ortodoks Hıristiyanlarca şifa verdiği kutsal kabul edilen ve bu nedenle kutsal sayılmış veya kutsanmış su kaynakları üzerine yapılmış binalardır.
Genellikle saygı duyulan aziz veya azizeye ithaf edilen ayazmalar,Ortodoks Hıristiyanlarca bayram ve kutlamalara rastlayan zamanlarda ziyaret edilmektedir.Bu kutlamalarda (yortu) ayazmanın bağlı olduğu kilisenin kıdemli din adamı tarafından ayinler yapılır ve bu ayinler sırasında ziyaretçiler şifa niyetine bu suları içmek,yaralarına sürmek ve evlerine götürmek suretiyle faydalanırlar. Çünkü bu sular sözkonusu aziz veya azizenin gözyaşı olarak kabul edilir ve manevi güç verdiğine inanılır.
Çengelköy Ayia Marina Ayazması; Çengelköy sırtlarında bir tepenin üstündeydi. Terk edilmişti, içi taşla ve toprakla dolmuştu. Suyun biraz ileriden geldiği yakınındaki su yolundan anlaşılıyordu.
Çengelköy Ayios Haralambos Ayazması; Yenimahalle'de, Lekeci Nuri Sokağı'nda, Boşnak Yanko'nun bahçesindedir. Terk edilmiştir. Bu bahçenin yerinde aynı adı taşıyan bir de kilise bulunuyordu. Şimdi bu kilise de yok olmuştur. Birinci Cihan Harbi'nde bu kilisede ibadet edilmiştir.
Çengelköy Ayios Kostantinos Ayazması; İngiliz Ali Bey Çiftliği'nin arka tarafında idi. Bir lâğımla gelen suyu önündeki bir havuza akıyordu. Şimdi metruk bir hâldedir. Ayin yapılmıyor, panayır kurulmuyor.
Çengelköy Ayios Dimitrios Ayazması; Çengelköy Caddesı'ndeydi. 1947'de harap ve metruk bir hâlde bulunuyordu.
Çengelköy Yedi Uyuyanlar Ayazması; Çengelköy Bakırcıbaşında idi.
Araştırma yazısı: Erdal Göksu 2006
Yasal uyarı;
Bu araştırma çalışması Erdal Göksu tarafından “ÇENGELKÖY HABER” için yapılmıştır ve yalnızca [ÇENGELKÖY HABER.COM] internet sitesinde yayınlanmaktadır. Başka bir internet sitesi veya siteleri üzerinde, yazılı ve veya görsel medyada, elektronik ortamlarda izinsiz olarak yayınlanması ve veya kullanılması ilgili yasa ve veya kanunlar çerçevesinde yasaktır.
Ancak bu bilgiler; [www.cengelkoyhaber.com] internet sitesinden alınmıştır şeklinde kaynak gösterilerek ve veya konu ile ilgili sayfa veya sayfalara direk link verilerek kullanılabilir.
|
)
